در مورد پیوند مطالب فراوانی وجود دارد اما من در اینجا می خواهم خلاصه ای از آنچه که در مورد پیوند لازم است گردآوری کنم سعی کرده ام از زیاده گویی کاسته و بر مبلغ افزایم.
پیوند در گیاهان یعنی اتصال یک بخش زنده از یک گیاه بر روی یک گیاه زنده دیگر به نحوی که از این پس یک گیاه واحد را تشکیل دهد
پیوند انواع زیادی دارد من معتقدم در مورد پیوند همان اندازه که به علم نیاز دارد به هنر هم نیاز دارد شاید شما هم کسانی را بشناسید که با داشتن علم کافی در این کار ناتوانند.
اهمیت پیوند
به ذکر سه مورد اکتفا می کنم
1. شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد بذر یک گیاه که دارای میوه خیلی مرغوبی است را در جایی بکارید ولی محصولش بی کیفیت باشد (مثلا یک گردوی پوست کاغذی بزرگ و پر مغز بعد از کاشت و به بار نشستن گردوهای کوچک و نامرغوب به بار آورد) واقعیت این است که اگر این کار را کردید مطمئن باشید نتیجه،دلخواه شما نخواهد بود زیرا قانونی هست به نام قانون تفرق صفات! طبق این قانون احتمال اینکه یک مولد دقیقا شبیه والد شود بسیار کم است در حد صفر. بنابراین یکی از نکات قابل توجه در پیوند تولید انبوه گیاهان هم صفت است.
2. اگر درختی داشته باشید که به دلیلی یکی از شاخه های اصلی خود را از دست داده باشد و فرم کلی درخت به هم ریخته باشد شما نمی توانید سالها منتظر بمانید تا یک شاخه در محل بریده شده شاخه قبلی بروید بنابراین می توانید از پیوند استفاده کنید.
3. اگر بخواهید روی یک درخت چند نوع میوه داشته باشید ناچارید که از پیوند استفاده کنید (مثلا روی تنه درخت سیب می توانید انواع گلابی و سیب را پیوند بزنید)
اصطلاحات:
پیوندک - بخشی از یک گیاه که می خواهیم تکثیر شود و به عنوان میهمان روی گیاه دیگر قرار می گیرد
پایه پیوند – بخشی از گیاه که به عنوان میزبان پیوندک را روی خود نگه می دارد
انواع پیوند
بسته به اینکه چه چیز را پیوند می کنیم روشهای مختلفی وجود دارد گاهی فقط می خواهیم عمل تکثیر انجام دهیم و گاهی تقویت گیاه و ... در کل پیوندها به چند دسته مهم تقسیم می شوند
جوانه ای
چوبی
مجاورتی
جوانه ای یعنی گاهی فقط جوانه یک گیاه را بر روی گیاه دیگر پیوند می زنیم در این نوع پیوند می توانیم پیوندک را در هر نقطه از پایه قرار دهیم
چوبی یعنی قسمتی از یک گیاه که حداقل یک جوانه زنده روی آن باشد را روی گیاه دیگر پیوند می کنیم هر چقدر طول این پیوندک ها کمتر باشد و تعداد جوانه های روی آن به هم نزدیکتر باشند بهتر است حد کثر جوانه ها 5 عدد می باشد
مجاورتی یعنی بدون قطع کردن گیاه مبدا و مقصد آنها را به هم پیوند می زنیم بعنی بخشی از پوست دو گیاه که قرار است به هم پیوند شوند را جدا کرده و از همین ناحیه دو گیاه را به هم متصل کرده و با چسب و طناب دور آن را می پوشانیم
این پیوندها خود به چند روش انجام می شوند مهمترین روشها عبارتند از:
پیونداسکنه ای
پیوند لوله ای
پیوند جانبی
پیوند شکمی
1. پیوند اسکنه ای - آنچه که ما از پیوند می دانیم نوع اسکنه ای است در گذشته زیاد استفاده می شد و معمولا نتیجه جالبی نداشت قدیمی ترین روش پیوند است و در این روش تهیه پایه بسیار راحت است قسمت انتهایی یک شاخه جوان را جدا کرده (حدود 20 سانتیمتر) و انتهای آنرا پارسی بر می کنیم یا از یک طرف یا از دو طرف این روش مناسب پایه پیوند های ضخیم و محکم است تا در اثر شکافت از هم متلاشی نشوند در پیوند اسکنه ای پایه پیوند را از وسط می شکافند و پیوندک پارسی بر شده را داخل شکاف و مماس با پوست پایه قرار میدهند
2. پیوند لوله ای - در این روش قطر پیوندک و پایه پیوند باید تقریبا به یک اندازه باشد بطور معمول پیوند لوله ای را روی شاخه های جوان که قطر آنها تقریباً به اندازه یک مداد یعنی کمتر از یک سانتیمتر است می زنند.برای این کار نوک پایه را نیز قطع کرده و پوست آنرا به شکل نوارهایی تا محلی که پیوندک باید قرار گیرد جدا می نمایند یدون اینکه نوارهای پوست از پایه بریده شود.
3. پیوند جانبی - در پیوند جانبی بدون قطع انتهای پایه پیوندک را در منطقه ای از سطح جانبی آن نصب می نمایند.
4. پیوند شکمی - جوانه گیاه مبدا(پیوندک) همراه با بخشی از پوست و چوب آن مطابق تصویر به گیاه مقصد(پایه پیوند) منتقل می شود در این روش لازم است عمل پیوند در زمانی که شیره گیاه جریان دارد انجام شود بهترین زمان اوایل بهار است در گیاه مقصد و در نقطه ای از گیاه با چاقوی پیوند زنی دو برش طولی و عرضی عمود بر هم انجام می دهیم سپس پوست ناحیه برش زده را کنار زده پیوندک را در جای برش خورده و زیر پوست قرار می دهیم و پوست های کنار زده را روی پیوندک قرار می دهیم و روی آنرا با چسب پیوند و طناب مناسب پانسمان می کنیم بهترین زمان برای پیوند شکمی زمانی است که گیاه در ابتدای شروع فعالیت خود قرار دارد یعنی اوایل بهار.
وسايل و لوازم پيوند زدن
اين ادوات عبارتند از : اره– داس – قيچي باغباني – چاقوي پيوند زني – طناب یا پلگ در گویش الموتی(palg) و چسب پيوند مي باشد.
نکته ها:
نکته 1 - برای بستن پیوندها بجای چسب پیوند می توانید از صمغ درختان(قوف) هم استفاده کنید البته باید مطمئن باشید آلوده به آفت نباشد
نکته 2 - رمز موفقیت در همه پیوند ها رسیدن شیره درخت به پیوندک است ترشح شیره باید به اندازه باشد کم بودن آن یا زیاد بودن شیره باعث عدم موفقیت می شود بنابراین بهترین زمان در اوایل بهار است
نکته 3 – عمل پیوند را روی گیاهان هم خانواده می توان انجام داد مثلا (انواع سیب و گلابی)،(انواع آلوچه و آلبالو)،(انواع توت)،(انواع انگور)،(انواع پرتقال و نارنگی و خرمالو) روی هم پیوند می شوند.
نکته 4 - طیف پیوندها گستره زیادی دارد انواع درختان و انواع بوته ها و حتی گیاهان زینتی قابل پیوند زدن هستند پیوند های نا متعارف هم انجام شده است و نتیجه جالبی بدست آمده شما هم می توانید شانس خود را امتحان کنید حتی گیاهان یکساله مانند سیب زمینی و گوجه فرنگی را می توان به هم پیوند زد.
نکته 5 - در فصول سرما باید روی پیوند را به گونه ای بپوشانیم تا از سرمازدگی پیوند جلوگیری شود
برای اینکه یک پیوند زن ماهر شوید اولین کار این است که کارد آشپزخانه را برداشته سراغ اولین گیاه نزدیک خود بروید و بدون اینکه انتظار گرفتن نتیجه را داشته باشید اقدام به پیوند زدن کنید در این صورت است که به نقاط ضعف و قدرت خود پی می برید
مراحل پیوند به روایت تصویر
دریافت عکسها در یک فایل زیپ
پیوند اسکنه ای دوبل
پیوند شکمی جوانه ای 1
آماده کردن بستر روی پایه پیوند برای پیوند شکمی جوانه ای
برداشت جوانه از روی شاخه
پیوندک آماده جوانه ای
پیوندک آماده جوانه ای
قرار دادن پیوندک روی پایه پیوند
بستن پیوند با چسب مخصوص
پایه پیوند شکمی جوانه ای
پایه پیوند شکمی جوانه ای
پیوندک آماده جوانه ای
پیوندک آماده جوانه ای
پیوندک آماده جوانه ای
پیوندک آماده جوانه ای
پیوندک آماده جوانه ای
پیوندک آماده جوانه ای
رویش جوانه در پیوند شکمی جوانه ای
رویش جوانه در پیوند شکمی جوانه ای
پایه پیوند چوبی
پیوندک چوبی
پیوندک چوبی
پیوند چوبی اسکنه ای
پیوند های مختلف هم گروه روی تنه یک درخت
قیچی مخصوص پیوند امگا
پیوند شکمی جوانه ای
پیوند اسکنه ای چوبی
پیوند اسکنه ای دوبل
پیوند مجاورتی
منبع عکس ها:www.jardin-mundani.com
